Cách học từ vựng tiếng Anh nhanh thuộc, nhớ lâu

Nếu bạn đã đọc quá nhiều phương pháp học tiếng Anh mà vẫn không áp dụng được thì đây chính là bài viết dành cho bạn. Các cách học dưới đây đều là sự kết hợp giữa các phương pháp học hiệu quả nhất (có bằng chứng khoa học) và cách thực hành đơn giản, thú vị và dễ duy trì.

Dưới đây là 3 cách áp dụng đơn giản, dễ dàng mà bạn có thể thực hành ngay lập tức.

---

Học từ vựng tiếng Anh từ chính cuộc sống hàng ngày

Phương pháp học từ vựng thông qua cuộc sống hàng ngày giúp bạn biến tiếng Anh thành một phần tự nhiên trong thói quen sinh hoạt, thay vì chỉ là một môn học riêng biệt. Bạn sẽ liên tục tiếp xúc với tiếng Anh trong mọi tình huống từ lúc thức dậy, đi học, đi làm cho đến các hoạt động thường ngày. Nhờ đó, từ vựng không chỉ được học một lần mà được lặp lại nhiều lần trong ngữ cảnh thực tế, giúp việc ghi nhớ trở nên tự nhiên và lâu dài hơn.

VD: Sáng thức dậy, bạn tắt đồng hồ báo thức. Ngay lúc đó tự hỏi xem đồng hồ báo thức là gì nhỉ? Alarm clock! Bạn lật chăn và ra khỏi giường. Ồ, chăn là gì nhỉ? Blanket? Giường thì sao? Bed! Cứ thế, có khi chưa ra khỏi nhà đi học đi làm bạn đã luyện được kha khá từ mới rồi đó.

Kể cả bạn gặp một đồ vật, sự việc nào đó mà bạn chưa biết thì cũng không sao. Lấy điện thoại hoặc sổ tay ghi lại từ đó. Tối về tổng kết và tra cứu lại một thể.

Thử làm một bài tập nhỏ, nhìn vào bức tranh dưới đây và kể tên các đồ vật trong tranh bằng tiếng Anh nhé

Đáp án: Từ vựng gợi ý cho bạn:

Ưu điểm:

• Phương pháp này hiệu quả vì nó dựa trên cách con người tự nhiên học ngôn ngữ thông qua liên kết giữa từ vựng và hình ảnh/thực tế xung quanh. Khi bạn nhìn thấy một đồ vật, hành động hay hiện tượng và ngay lập tức gọi tên nó bằng tiếng Anh, não bộ sẽ hình thành một liên kết trực tiếp giữa hình ảnh, ý nghĩa và từ vựng.

• Tăng tần suất lặp lại mỗi ngày: Bạn có thể học từng chút một nhưng xuất hiện nhiều lần trong ngày. Khi bạn liên tục gặp lại từ vựng trong các hoạt động sinh hoạt như ăn uống, đi lại, học tập hay làm việc, não bộ sẽ được kích thích lặp lại kiến thức nhiều lần một cách tự nhiên.

• Hình thành thói quen “nghĩ bằng tiếng Anh”: Thay vì dịch từ tiếng Việt, bạn bắt đầu phản xạ gọi tên và mô tả sự vật bằng tiếng Anh, giúp tăng khả năng sử dụng ngôn ngữ tự nhiên hơn. Ví dụ, thay vì nghĩ “trời hôm nay rất nóng” rồi dịch sang tiếng Anh, bạn sẽ dần hình thành phản xạ tự nhiên như “It’s hot today” hoặc thậm chí mở rộng thành những cách diễn đạt khác.

Hạn chế:

• Vốn từ vựng có thể tăng khá chậm nếu bạn chỉ phụ thuộc vào những gì gặp trong đời sống hằng ngày, vì phạm vi từ vựng bị giới hạn bởi môi trường xung quanh bạn. Điều này khiến bạn khó tiếp cận các chủ đề học thuật hoặc tình huống chuyên sâu nếu không chủ động mở rộng thêm tài liệu học.

• Nếu không có hệ thống ôn tập lại, bạn dễ rơi vào tình trạng “biết nhưng không chắc”, vì từ vựng được học rải rác và không được tổng hợp lại theo chủ đề. Lâu dần, bạn có thể quên những từ đã từng gặp do không có cơ chế nhắc lại đúng thời điểm.

• Đòi hỏi sự chủ động cao. Nếu bạn không có thói quen tự hỏi – tự ghi lại – tự tra cứu, thì việc học sẽ dễ bị ngắt quãng và kém hiệu quả. Đặc biệt với người mất gốc, nếu không duy trì đều đặn, phương pháp này rất dễ trở thành học cho vui thay vì học có hệ thống.

---

Tận dụng sở thích để học từ vựng tiếng Anh

Một trong những cách học từ vựng hiệu quả và dễ duy trì nhất là lồng ghép tiếng Anh vào chính sở thích hằng ngày của bạn. Thay vì học theo danh sách từ vựng hoặc giáo trình cố định, bạn có thể tiếp cận tiếng Anh thông qua những nội dung mình vốn đã thích như YouTube, phim ảnh, vlog, podcast, game hoặc các chương trình giải trí.

Khi xem phim hoặc nghe nhạc, bạn có thể bật phụ đề tiếng Anh để hỗ trợ việc hiểu nội dung. Đồng thời, hãy chú ý đến những từ vựng hoặc cấu trúc hay xuất hiện và lưu lại để ôn tập sau. Việc học diễn ra trong lúc giải trí giúp bạn tiếp thu nhẹ nhàng hơn mà không cảm thấy bị áp lực.

Một số kênh YouTube gợi ý để học tiếng Anh hiệu quả:

• BBC Learning English (học qua tin tức và hội thoại đơn giản)
• TED-Ed (nội dung học thuật dễ hiểu, có phụ đề)
• English Addict with Mr Steve (giải thích tiếng Anh tự nhiên)
• Các vlog cá nhân hoặc podcast theo chủ đề bạn yêu thích

Một cách giúp quá trình xem video không bị gián đoạn nhưng vẫn tổng hợp được từ vựng mới là sử dụng tiện ích miễn phí Mochi Dictionary Extension trên trình duyệt. Công cụ này cho phép bạn tra cứu và lưu từ ngay trong lúc xem video, chỉ cần thao tác trực tiếp trên màn hình mà không cần chuyển tab hay dừng video quá lâu. Bạn có thể dễ dàng tra từ trên các văn bản điện từ hay video YouTube, chỉ với hai thao tác đơn giản là bôi đen từ cần tra và nhấn vào biểu tượng MochiMochi. Một bảng thông tin ngắn gọn sẽ xuất hiện giúp bạn nắm được phiên âm, cách phát âm và nghĩa tiếng Việt của từ. Mochi Dictionary Extension được dùng trên máy tính và sẽ hoạt động tốt nhất với trình duyệt Google Chrome. 

Không chỉ Video, mục bình luận (comment) cũng là nguồn cực kì tốt để bạn học từ vựng tiếng Anh về cùng chủ đề đang được đề cập trong Video. Chưa kể là còn học thêm được rất nhiều cách diễn đạt tự nhiên. Trong quá trình đọc, nếu gặp phải từ bạn không biết thì lại tiếp tục tra và lưu lại.

Ưu điểm:

• Tạo môi trường tiếp xúc tiếng Anh tự nhiên trong đời sống hằng ngày, giúp việc học diễn ra liên tục mà không gây áp lực. Bạn không cần ngồi học theo khung giờ cố định mà vẫn có thể tiếp thu từ vựng thông qua nội dung giải trí. Việc học gắn với trải nghiệm thực tế giúp não bộ ghi nhớ tốt hơn so với học thuộc danh sách từ vựng rời rạc.

• Từ vựng xuất hiện trong ngữ cảnh cụ thể như câu chuyện, video hoặc tình huống thực tế, giúp bạn hiểu cách dùng chính xác thay vì chỉ nhớ nghĩa. Đồng thời, bạn được tiếp xúc với cách người bản xứ diễn đạt tự nhiên, cải thiện khả năng nghe hiểu và phản xạ ngôn ngữ.

• Tăng động lực học nhờ việc nội dung phù hợp sở thích cá nhân. Khi cảm thấy hứng thú, bạn có xu hướng xem nhiều hơn, từ đó tăng thời gian tiếp xúc với tiếng Anh mỗi ngày một cách tự nhiên và bền vững.

Hạn chế:

• Nội dung quá khó so với trình độ khiến việc xem bị gián đoạn do phải tra từ thường xuyên, làm giảm sự hứng thú và mạch học.
• Nếu chỉ tập trung vào một chủ đề quen thuộc, vốn từ dễ bị giới hạn và thiếu sự đa dạng, khó mở rộng sang các lĩnh vực khác.
• Hiệu quả phụ thuộc vào việc lựa chọn nội dung phù hợp. Chọn sai level có thể dẫn đến tình trạng xem nhiều nhưng không hiểu rõ nội dung.

2 cách học trên đều có thể áp dụng hàng ngày để tăng vốn từ dần dần. Còn nếu bạn đang cần học một lượng từ vựng lớn trong thời gian ngắn để chuẩn bị cho các kì thi, thì dưới đây là cách giúp bạn đạt mục tiêu:

---

Ứng dụng Spaced Repetition (Phương pháp lặp lại ngắt quãng)

Spaced Repetition là phương pháp tạo ra các khoảng ngắt quãng trong quá trình học, và là kỹ thuật mạnh nhất trong các cách để cải thiện khả năng ghi nhớ của người học. Phương pháp này trái ngược với cách học “nhồi” truyền thống mà mọi người thường sử dụng mỗi lần ôn thi.

Hãy hình dung thay vì dành 1h ngồi học trong 1 ngày, bạn sẽ dành 15′ cho ngày đầu và chia ra ôn tập 5-10′ ở các ngày tiếp theo. Tổng thời gian học vẫn là 1h, nhưng hiệu quả khác hẳn. Với Spaced Repetition, bạn sẽ cần ít thời gian học hơn nhưng hiệu quả lại cao hơn rất nhiều cách học truyền thống.

Bạn làm 5 chiếc hộp tương tự như hình. Khi từ vựng của bạn nằm ở chiếc hộp nào thì nó sẽ được ôn tập với tần suất tương ứng với chiếc hộp đó:

• Hộp 1: Ôn mỗi ngày
• Hộp 2: Ôn cách ngày
• Hộp 3: Ôn 2 lần/ tuần
• Hộp 4: Ôn 1 lần / tuần
• Hộp 5: Ôn lại trước khi thi

5 chiếc hộp ghi nhớ (Nguồn: Khánh Vy Official)

Sau khi tạo 5 chiếc hộp, bạn bắt đầu đưa flashcard từ vựng vào từng hộp phù hợp.

• Nếu bạn nhớ được từ vựng sau khi ôn, từ đó sẽ được chuyển lên hộp cao hơn
• Nếu bạn chưa nhớ, từ đó sẽ giữ nguyên ở hộp hiện tại để tiếp tục ôn lại nhiều hơn

Theo thời gian, những từ quen thuộc sẽ dần được ôn ít đi, còn những từ khó sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, giúp bạn tập trung đúng vào phần chưa nhớ.

Tham khảo thêm trong video của Khánh Vy:

Điểm cộng của cách làm này là tận dụng được phương pháp Spaced Repetition giúp bạn ghi nhớ tốt hơn. Thay vì phải học dồn rất nhiều từ cùng lúc để rồi sau đó quên gần hết thì mỗi lần bạn chỉ cần học một ít. Những từ nào bạn đã nhớ rồi (ở hộp 4, 5) thì bạn sẽ ít phải ôn tập hơn, dành thời gian cho các từ vựng chưa nhớ (ở hộp 1, 2). 

Dù vậy, khi lượng từ vựng của bạn tăng lên hàng trăm, hàng ngàn từ thì việc sắp xếp và ôn tập vào đúng thời điểm sẽ bắt đầu khó hơn. Chưa kể là không phải lúc nào bạn cũng có thể mang theo 5 chiếc hộp này để ôn tập được. Vì vậy, việc sử dụng công cụ như MochiVocab sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề này.

• Dựa trên kết quả học, MochiMochi phân loại từ vựng của bạn theo cấp độ ghi nhớ (Cấp 1: Chưa nhớ – Cấp 5: Ghi nhớ sâu). Những từ bạn đã nhớ sẽ được ôn tập ít hơn, các lần ôn tập xa nhau hơn. 
• MochiMochi sẽ tính toán và nhắc nhở bạn ôn tập vào thời điểm vàng. Bạn chỉ cần vào ôn tập khi nhận được thông báo từ MochiMochi là xong.

Sử dụng app điện thoại ứng dụng Spaced Repetition giúp bạn học nhàn hơn, hiệu quả hơn

Vì là app điện thoại nên bạn có thể tranh thủ mọi lúc để học và ôn tập từ vựng mới. Nhờ ôn tập đúng từ vào đúng lúc, bạn có thể tiết kiệm thời gian, công sức mà vẫn có thể ghi nhớ 1000 từ vựng trong vòng 1 tháng. 

Ngoài 20 khóa học có sẵn phục vụ các mục tiêu khác nhau (Lấy lại gốc, Thi THPTQG, thi TOEIC, IELTS,…), bạn có thể thêm từ mới theo nhu cầu học của mình và ôn tập với tính năng thời điểm vàng.

Truy cập learn.mochidemy.com, tạo tài khoản và học thử nhé.

Trên đây là gợi ý của Mochi để giúp bạn có thể học từ vựng tiếng Anh một cách hiệu quả. Học từ vựng chưa bao giờ dễ dàng đặc biệt với các bạn mới bắt đầu tuy nhiên chỉ cần chúng ta dành một chút thời gian, công sức và áp dụng đúng phương pháp thì việc học sẽ đơn giản và hay ho hơn nhiều đó.